Ήταν Τρίτη απόγευμα και βρισκόμουν στο γραφείο μου, κοιτάζοντας το ίδιο παράθυρο του Excel για τρίτη συνεχόμενη ώρα. Η δουλειά στο λογιστήριο δεν είναι ακριβώς το σκηνικό που ονειρεύεσαι για μια ιστορία που θα θυμάσαι για χρόνια, αλλά μερικές φορές η ζωή σου πετάει κάτι απρόσμενο εκεί που δεν το περιμένεις. Ήμουν τριάντα οκτώ, παντρεμένος, με δύο παιδιά και μια ρουτίνα τόσο σταθερή που ένιωθα σαν να ζούσα σε επανάληψη κάποιας βαρετής ταινίας. Εκείνη την Τρίτη, όμως, συνέβη κάτι που έμελλε να σπάσει την μονοτονία με τρόπο που ούτε καν φανταζόμουν.
Όλα ξεκίνησαν από ένα τηλέφωνο. Ήταν ο Θανάσης, ο κολλητός μου από τα φοιτητικά χρόνια, που είχε μετακομίσει στη Θεσσαλονίκη και τον έβλεπα πια μόνο σε γενέθλια και γάμους. «Ρε συ, θυμάσαι τον θείο μου τον Μήτσο;» με ρώτησε, και η φωνή του είχε εκείνη τη νότα ενθουσιασμού που είχα να ακούσω από τότε που κερδίσαμε το πρωτάθλημα μπάσκετ στο πανεπιστήμιο. «Πέθανε πέρσι, ο Θεός σχωρέστον, και η θεία μου βρήκε στο συρτάρι του ένα σωρό σημειώσεις. Ο θείος είχε έναν λογαριασμό σε ένα online καζίνο, φίλε. Και όχι μόνο αυτό - είχε αφήσει και κάτι σαν... οδηγίες; Σαν στρατηγική; Δεν ξέρω τι να τις κάνω, τις έδωσα στον ξάδερφό μου και μου είπε ότι είναι αηδίες. Αλλά εγώ θυμήθηκα ότι εσύ πάντα ήσουν ο τύπος με τις πιθανότητες και τα μαθηματικά. Θες να τις δεις;»
Ομολογώ ότι αρχικά σκέφτηκα να αρνηθώ. Δεν ήμουν ποτέ τύπος του τζόγου, πάντα προτιμούσα τα σίγουρα πράγματα, τις σταθερές αποδόσεις, τα λογιστικά φύλλα με τις προβλέψιμες στήλες. Αλλά κάτι στη φωνή του Θανάση, κάτι σε αυτή την ιδέα ενός ηλικιωμένου ανθρώπου που είχε περάσει ώρες γράφοντας σημειώσεις για ένα παιχνίδι που οι περισσότεροι θεωρούν απλή τύχη, μου κίνησε την περιέργεια. Την επόμενη εβδομάδα, ένας φάκελος έφτασε στο γραφείο μου με ταχυδρομείο. Μέσα, δεκάδες σελίδες με καλλιγραφικά γράμματα, υπογραμμίσεις με κόκκινο και μπλε στυλό, και σχέδια που έμοιαζαν με διαγράμματα ροής. Ο θείος Μήτσος, συνταξιούχος καθηγητής μαθηματικών, είχε περάσει τα τελευταία δύο χρόνια της ζωής του αναλύοντας μοτίβα σε παιχνίδια καζίνο. Και είχε καταλήξει σε κάτι που, όπως έγραφε στο περιθώριο της πρώτης σελίδας, «δεν είναι σύστημα που κερδίζει πάντα, αλλά σύστημα που σε κάνει να χάνεις λιγότερο και να διασκεδάζεις περισσότερο».
Πέρασα εκείνο το βράδυ διαβάζοντας τις σημειώσεις του. Η γυναίκα μου με κοίταζε περίεργα όταν με έπιασε στις δύο τα ξημερώματα να σημειώνω πράγματα σε ένα πρόχειρο τετράδιο. «Τι κάνεις;» με ρώτησε. «Διαβάζω τις σημειώσεις ενός πεθαμένου καθηγητή για το πώς να παίζει κανείς online καζίνο», απάντησα, και για μια στιγμή ένιωσα πόσο παράλογο ακουγόταν αυτό. Αλλά υπήρχε κάτι μαγικό σε αυτές τις σελίδες. Ο θείος Μήτσος δεν έγραφε για το πώς να γίνεις πλούσιος. Έγραφε για το πώς να απολαμβάνεις το παιχνίδι χωρίς να καταστρέφεις τη ζωή σου, πώς να βάζεις όρια, πώς να βλέπεις την όλη φάση σαν ψυχαγωγία και όχι σαν επένδυση. Είχε ακόμα και ένα κεφάλαιο με τίτλο «Τα λάθη που έκανα και δεν θα ξανακάνω», γεμάτο με προσωπικές ιστορίες που με έκαναν να γελάσω δυνατά αρκετές φορές.
Αποφάσισα να δοκιμάσω τις συμβουλές του. Όχι επειδή περίμενα να κερδίσω χρήματα - είχα διαβάσει αρκετά για να ξέρω ότι τα μαθηματικά δεν είναι με το μέρος του παίκτη - αλλά επειδή υπήρχε κάτι συναρπαστικό στην ιδέα να ακολουθήσω τα βήματα ενός ανθρώπου που είχε αφιερώσει τόσο χρόνο και πάθος σε αυτό. Και κάπως έτσι βρέθηκα, ένα βράδυ Παρασκευής, να ανοίγω τον υπολογιστή μου και να ψάχνω πού θα μπορούσα να εφαρμόσω όσα είχα μάθει. Ο θείος Μήτσος είχε σημειώσει στο περιθώριο μιας σελίδας ότι είχε κάνει vavada register μετά από πολλή σκέψη, και είχε γράψει δίπλα: «Καλή πλατφόρμα, διαφανείς όροι, μου άρεσε που δεν με πίεζαν». Αποφάσισα να ακολουθήσω τη συμβουλή του.
Η πρώτη μου εμπειρία ήταν... παράξενη. Περίμενα να νιώσω ενοχή, ή τουλάχιστον αμηχανία. Αντίθετα, ένιωσα σαν να έμπαινα σε έναν κόσμο που είχε τους δικούς του κανόνες, μια παράλληλη πραγματικότητα όπου οι πιθανότητες ήταν γνωστές και οι αποφάσεις μετρούσαν. Είχα διαβάσει τόσο πολύ για τις στρατηγικές του θείου Μήτσου που ένιωθα σαν να είχα έναν οδηγό δίπλα μου. Ξεκίνησα με μικρά ποσά, όπως ακριβώς πρότεινε. «Μην βάλεις ποτέ περισσότερα από όσα είσαι διατεθειμένος να χάσεις χωρίς να σε νοιάξει», είχε γράψει με κεφαλαία γράμματα. «Και θυμήσου: το παιχνίδι είναι διασκέδαση, όχι δουλειά». Έπαιξα για περίπου μία ώρα, δοκιμάζοντας διάφορα παιχνίδια, παρατηρώντας τα μοτίβα, κρατώντας σημειώσεις όπως θα έκανε εκείνος. Έχασα λίγα, κέρδισα λίγα, και στο τέλος έκλεισα τον υπολογιστή με ένα περίεργο συναίσθημα ικανοποίησης. Δεν ήταν τα χρήματα - ήταν η ίδια η διαδικασία. Η αίσθηση ότι ήμουν ενεργός συμμετέχων σε κάτι, όχι απλώς θεατής.
Τις επόμενες εβδομάδες, άρχισα να παίζω τακτικά, πάντα ακολουθώντας τις αρχές του θείου Μήτσου. Και τότε συνέβη κάτι που δεν περίμενα. Μια Παρασκευή βράδυ, αφού τα παιδιά είχαν κοιμηθεί και η γυναίκα μου έβλεπε τη σειρά της στο tablet, έκανα μια παρτίδα σε ένα από τα παιχνίδια που ο θείος είχε σημειώσει ως «ενδιαφέροντα». Είχα βάλει ένα μικρό ποσό, τίποτα σπουδαίο. Και ξαφνικά, οι αριθμοί άρχισαν να πέφτουν με τον τρόπο που είχε περιγράψει. Δεν ήταν ακριβώς το ίδιο μοτίβο, αλλά ήταν κοντά. Ακολούθησα τη στρατηγική του, έμεινα ψύχραιμος, δεν άφησα τον ενθουσιασμό να με παρασύρει. Και σε διάστημα περίπου είκοσι λεπτών, είχα κερδίσει ένα ποσό που, χωρίς να είναι περιουσία, ήταν αρκετό για να καλύψει τους λογαριασμούς του μήνα και να περισσέψει κάτι για μια οικογενειακή έξοδο. Το πιο σημαντικό, όμως, ήταν το συναίσθημα. Ένιωσα σαν να είχα λύσει έναν γρίφο, σαν να είχα τιμήσει τη μνήμη ενός ανθρώπου που είχε αφιερώσει τόσο χρόνο σε αυτό.
Την επόμενη μέρα, πήρα τηλέφωνο τον Θανάση. «Ρε συ, δεν θα το πιστέψεις», του είπε. «Ο θείος σου ήταν ιδιοφυΐα». Του διηγήθηκα την εμπειρία μου, τις σημειώσεις, την πρώτη μου παρτίδα, τα κέρδη. Εκείνος γέλασε. «Ξέρεις κάτι; Η θεία μου έκλαιγε όταν βρήκε τις σημειώσεις. Νόμιζε ότι ο θείος είχε πρόβλημα με τον τζόγο. Αλλά όταν της εξήγησα τι έγραφαν, ηρέμησε. Ο θείος δεν έπαιζε για να κερδίσει. Έπαιζε για να νιώθει ζωντανός, για να ασκεί το μυαλό του, για να έχει κάτι να περιμένει. Και τώρα εσύ μου λες ότι οι σημειώσεις του είχαν αξία». Ένιωσα ένα κόμπο στο λαιμό μου. Δεν ήμουν σίγουρος αν ήταν συγκίνηση ή ευγνωμοσύνη. Ίσως και τα δύο.
Συνέχισα να παίζω περιστασιακά, πάντα με τα όρια που είχα θέσει, πάντα με το πνεύμα του θείου Μήτσου να με καθοδηγεί. Δεν έγινα πλούσιος, δεν άλλαξε η ζωή μου ριζικά. Αλλά κάτι άλλαξε μέσα μου. Έμαθα να απολαμβάνω την αβεβαιότητα, να βρίσκω χαρά στη διαδικασία και όχι μόνο στο αποτέλεσμα, να βλέπω το παιχνίδι ως ένα διάλειμμα από την καθημερινότητα και όχι ως απόδραση από αυτήν. Και ανακάλυψα ότι, μερικές φορές, οι πιο πολύτιμες συμβουλές έρχονται από τα πιο απίθανα μέρη - ακόμα και από τις σημειώσεις ενός πεθαμένου καθηγητή μαθηματικών που είχε μπει στο
vavada register επειδή, όπως έγραφε στο τέλος του τετραδίου του, «η ζωή είναι πολύ μικρή για να μην παίζεις λίγο».
Όταν τελείωσα το διάβασμα εκείνου του τετραδίου, έκλεισα τα μάτια και χαμογέλασα. Σκέφτηκα τον θείο Μήτσο, έναν άνθρωπο που δεν είχα γνωρίσει ποτέ, αλλά που είχε καταφέρει να με διδάξει κάτι σημαντικό. Δεν ήταν για το πώς να κερδίζεις στο καζίνο. Ήταν για το πώς να ζεις με ισορροπία, να παίρνεις ρίσκα με σύνεση, να απολαμβάνεις τη στιγμή χωρίς να χάνεις τον εαυτό σου. Και ίσως, τελικά, αυτό να είναι το μεγαλύτερο κέρδος από όλα.
